شورای شهر تهران به شورایی منتخب از طرف شهروندان شهر تهران گفته می شود که هر چهار سال از سوی مردم برای اداره شهر تهران انتخاب می شود. اولین انتخابات شورای شهر تهران در تاریخ ۷ اسفند ۱۳۷۷ برگزار شد و از آن زمان تا کنون شهروندان تهرانی هر چهار سال به پای صندوق آرا رفته و نمایندگان خود را برای یک دوره چهار ساله جدید انتخاب می کنند. شورای شهر تهران وظیفه انتخاب شهردار تهران ، قانونگداری و نظارت بر امور شهر تهران و به خصوص قانونگذاری و نظارت بر امور مربوط به شهرداری تهران را بر عهده دارد.

قانون شوراها

قانون تشکیلات، وظایف و انتخاب شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران‌قانون تشکیلات، وظایف و انتخاب شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران

شورای اسلامی شهر تهران و باقی شوراها در کل کشور ، بر اساس قانون شوراها مصوب اول خرداد ۱۳۷۵ مجلس شورای اسلامی تشکیل گردید و اولین انتخابات آن در هفتم اسفند سال ۱۳۷۷ برگزار شد. در اولین ماده قانون شوراها آمده است : شوراها به منظور پیشبرد سریع برنامه‌های اجتماعی، اقتصادی، عمرانی، بهداشتی، فرهنگی، آموزشی، پرورشی و سایر امور رفاهی از طریق‌همکاری مردم و نظارت بر امور روستا، بخش، شهر و شهرک، شوراهایی به نام شورای اسلامی روستا، بخش، شهر و شهرک بر اساس مقررات این قانون‌تشکیل می‌شود. قانون شوراها دارای ۹۴ ماده است که اساس و بنیان تشکیل شوراهای اسلامی شهر و روستاها در کل کشور بر اساس این قانون است.

اولین دوره شورای شهر تهران

پس از تصویب قانون شوراها در مجلس شورای اسلامی ، دولت در سال 1377 اقدام به فراهم کردن مقدمات برگزاری انتخابات شوراها در سراسر کشور و در تمام شهرها و روستاها کرد و در نهایت انتخابات اولین دوره شوراهای شهر و روستا در کل کشور برگزار گردید. در قانون شوراها تعداد اعضای شورای شهر تهران 15 نفر ذکر گردید و به همین دلیل نیز در این انتخابات 15 نفر به عنوان اولین منتخبین شورای شهر تهران به ساختمان شورای شهر تهران راه یافتند.

لیست اعضای اولین دوره شورای شهر تهران
ابراهیم اصغر زاده
فاطمه جلایی پور
احمد حکیمی پور
عباس دوزدوزانی
محمد عطریانفر
مرتضی لطفی
صدیقه وسمقی
محمد حسین درودیان
سعید حجاریان
رحمت الله خسروی
محمود علیزاده طباطبایی
غلامرضا فروزش
عبدالله نوری
سید محمد غرضی
و جمیله کدیور

ریاست شورای شهر اول تهران
عبدالله نوری
عباس دوزدوزانی
شهرداران دور اول شورای شهر تهران
مرتضی الویری
محمد حسین ملک مدنی
محمد حسین مقیمی سرپرست پس از انحلال شورای شهر اول تهران

لازم به توضیح است که به دلیل ثبت نام عبدالله نوری ، سید محمد غرضی و جمیله کدیور در انتخابات دور ششم مجلس شورای اسلامی، محمد حسین حقیقی ، سید منصور رضوی و امیر عابدینی به شورای شهر اول تهران راه یافته و جایگزین سه نفر از این اعضا شدند. اما در نهایت شورای شهر اول به دلیل اختلافات بسیار شدید میان اعضای آن با شهرداران وقت تهران ، و همچنین از نصاب انداختن جلسات شورا و همچنین سخنرانی ها و پخش شبنامه های مختلف در جامعه ، نتوانست کار خود را به انتها برساند و در میانه راه توسط وزارت کشور منحل شد و برای شهرداری تهران نیز سرپرستی از طرف وزارت کشور انتخاب شد و زمام امور شهر را بر عهده گرفت. شورای شهر اول در بیستم اسفند 1381 با رای هیئت حل اختلاف و با اعلام محمد علی ابطحی منحل شد. پس از این انحلال محمد حسین مقیمی از طرف وزارت کشور سکان سرپرستی شهرداری تهران را به دست گرفت تا پس از پایان دور اول شورای شهر تهران و با انتخاب مجدد اعضای شورای شهر تهران در دور دوم ، سرپرستی شهرداری تهران را به شهردار جدید تحویل داد.

 

شورای دوم شهر تهران

انتخابات دومین دوره شورای شهر تهران در ۱۹ اسفند سال ۱۳۸۱ برگزار شد انتخاباتی که در آن ۵۶۲هزارو ۵۲۲ نفر شرکت کردند که کمی کمتر از یک سوم مشارکت در دوره نخست شورای شهر تهران بود به شکلی که در این دوره مهدی چمران منتخب نفر اول ۱۹۲ هزارو ۷۱۶ رای کسب کرد. انتخابات شورای شهر دور دوم در فضای سرد سیاسی برگزار شد. شهروندان تهرانی از مجادلات سیاسی در درون شورای شهر اول بسیار ناخرسند بوده و به همین دلیل در انتخابات آن نیز با کمترین میزان مشارکت شرکت کردند.
پانزده نفر عضو شورای شهر دوم تهران در فضایی بسیار سرد پا به ساختمان شورای شهر تهران گذاشتند.

اعضای شورای دوم شهر تهران
امیر واعظ آشتیانی
مهنوش معتمدی آذر
حبیب کاشانی
عباس شیبانی
حمزه شکیب
نادر شریعتمداری
نسرین سلطان خواه
حسن زیاری
مسعود زریبافان
خسرو دانشجو
منظر خیر حبیب الهی
محمود خسروی وفا
رسول خادم
مهدی چمران
و حسن بیادی بودند که توانستند خود را به صحن شورای شهر تهران برسانند.

رییس شورای شهر تهران در دور دوم
مهدی چمران
شهرداران دور دوم شورای شهر تهران
محمود احمدی نژاد
علی سعید لو (سرپرست)
محمد باقر قالیباف

شورای شهر تهران در دور دوم توانست ثبات مدیریتی را به شورای شهر تهران و شهرداری تهران بازگرداند. گر چه این شورا نیز پس از ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد دو شهردار دیگر را برای شهر تهران انتخاب کرد ، اما در نهایت شورای شهر تهران جزو کم حاشیه ترین شوراهای ادوار شهر تهران بود.

سومین شورای شهر تهران

انتخابات شورای سوم ۲۴ آذر سال ۱۳۸۵ برگزار شد و مشارکت مردم در این انتخابات به طور معنا داری افزایش یافت. در انتخابات شورای سوم شهر تهران یک میلیون و ۶۵۶ هزارو ۵۵۸ نفر شرکت کردند . این مشارکت تقریبا سه برابر مشارکت در دوره دوم شورای شهر تهران بودو در آن مهدی چمران به عنوان منتخب ۶۰۳ هزارو ۷۶۶ رای کسب کرد. شورای سوم شهر تهران فضای خاصی را در ادوار سه گانه شورای شهر تهران تجربه می کرد. وجود اکثریت و اقلیت در کنار یکدیگر بافت پویایی را در شورای شهر سوم به وجود آورد.

اعضای شورای شهر سوم

حبیب کاشانی
مهدی چمران
احمد مسجد جامعی
محمد علی نجفی
عباس شیبانی
مرتضی طلایی
حمزه شکیب
هادی ساعی
علیرضا دبیر
خسرو دانشجو
رسول خادم
حسن بیادی
پروین احمدی نژاد
معصومه ابتکار
معصومه آباد

در دور سوم شورای اسلامی شهر تهران ما شاهد ورود ورزشکاران بسیاری به شورای شهر تهران بودیم و این شورا سرآغاز ورود گسترده این دست از اعضاء به داخل شورای شهر تهران بودند. رسول خادم، علیرضا دبیر و هادی ساعی جزو ورزشکاران و قهرمانان ملی بودند که توانستند با استفاده از شهرت خود ، به شورای اسلامی شهر تهران راه یافته و بر کرسی های شورای شهر تهران بنشینند. بعدها این اتفاق یکی از نقاط ضعف شورای شهر در دور چهارم شد که در جای خود به آن خواهیم پرداخت.

رییس شورای شهر سوم تهران
مهدی چمران
شهردار دور سوم شهر تهران
محمد باقر قالیباف

 

شورای شهر چهارم

در شورای شهر چهارم با مصوبه مجلس شورای اسلامی تعداد اعضای شورای شهر از 15 عضو به 31 عضو رسید. این اتفاق برای شهر تهران بسیار فرخنده بود ، چرا که اداره شهری بزرگ مانند تهران با 15 عضو بسیار دشوار بود و تعداد اعضای شورای شهر تهران می بایست بسیار بیش از این ها می بود. افزایش این تعداد به رقم 31 گر چه برطرف کننده نیازهای شهر تهران نبود اما در حد خود موفقیت بزرگی بود. ضمن آنکه این اتفاق می توانست رقابت بین احزاب را گسترش داده و باعث شود که اعضای بیشتری از طیف های مختلف سیاسی وارد شورای شهر شوند.
شورای شهر تهران در فضایی شکل گرفت که جامعه هنوز نسبت به وظایف و نحوه تعامل با شورای شهر تهران ذهنیت دقیقی نداشت و نمی توانست خود را با آن تطبیق دهد. به همین دلیل بود که مجدداً اعضای شورای شهر تهران با میزان مشارکت پایین نسبت به شورای شهر اول تهران ، وارد شورای شهر شدند.

اعضای شورای شهر چهارم
مهدی چمران
محمد حقانی
رحمت الله حافظی
مرتضی طلایی
ابوالفضل قناعتی
محسن پیرهادی
رضا تقی پور
هادی ساعی
ولی الله شجاع پوریان
عباس جدیدی
احمد حکیمی پور
محمد سالاری
محمد مهدی تند گویان
معصومه آباد
غلامرضا انصاری
الهه راستگو
فاطمه دانشور
علیرضا دبیر
احمد دنیا مالی
اسماعیل دوستی
حسین رضا زاده
محسن سرخو
پرویز سروری
علی صابری
اقبال شاکری
مجتبی شاکری
عباس شیبانی
حبیب کاشانی
عبدالحسین مختاباد
احمد مسجد جامعی
عبدالمقیم ناصحی

شورای شهر چهارم تهران با ترکیبی تقریبا مساوی از طیف های مختلف سیاسی آغاز به کار کرد. این ترکیب متفاوت تا آن زمان در هیچ کدام از ادوار شورای شهر تهران وجود نداشت و به همین دلیل یکی از پویاترین شوراهای ادوار شهر تهران بود. ترکیب متفاوت سیاسی این امکان را به بدنه اجتماعی هر کدام از طیف های سیاسی این امکان را می داد که در درون شورای شهر ، دارای کرسی و نماینده بوده و بتوانند موضوعات خود را در درون شورای شهر مطرح کنند و از طرفی این امکان نیز وجود داشت تا نقاط ضعف شهرداری تهران مورد نقد و بازبینی قرار گیرد.

ورود ورزشکاران و هنرمندان به شورای شهر تهران

در شورای شهر چهارم تهران ورزشکاران و هنرمندان با ورود به لیست های سیاسی توانستند به شورای شهر تهران ورود کنند. برخی این اتفاق را از نقاط ضعف شورای چهارم تهران قلمداد کرده اند. البته نفس چنین اقدامی به هیچ وجه مذموم نیست بلکه افرادی که در لیست ها قرار گرفته و وارد شورای شهر تهران شدند توان و چشم انداز مناسبی در مورد اداره شهر تهران نداشتند. عبدالحسین مختاباد ، حسین رضا زاده، علیرضا دبیر ف هادی ساعی و عباس جدیدی از جمله این ورزشکاران و هنرمندانی بودند که توانستند کرسی های شورای شهر را به تصرف خود درآورده و بر صحن شورای شهر تهران تکیه بزنند. بزرگترین انتقاد به وجود هنرمندان و ورزشکاران در شورای شهر چهارم مربوط به حادثه پلاسکو بود.

حادثه پلاسکو

روز جمعه یکم بهمن 1395 بود که ساختمان پلاسکوی تهران طعمه حریق شد. ساختمان پلاسکو که در دهه چهل نماد ورود پاساژ به تهران مدرن بود، پس از حدود نیم قرن دچار آتش سوزی شد. آتش نشانی پس از حدود نیم ساعت خود را به ساختمان رساند ، اما به دلیل گسترش آتش سوزی نتوانست اقدام موثری را در جهت اطفای حریق انجام دهد. سرعت آتش بسیار بیش از سرعت آتش نشانان قهرمان تهران بود و به دلایل بسیاری آتش نشانی شهرداری نتوانست نتوانست آتش را مهارکند. نا ایمن بودن ساختمان پلاسکو، وجود انبارهای بسیار مواد شیمیایی مانند چسب و رنگ های شیمیایی ، وجود کارگاه های متعدد تولید پوشاک و دپوی گسترده پوشاک و پارچه و عدم امکان دسترسی به بخش های مختلف ساختمان پلاسکو و عدم امکانات کافی از سوی آتش نشانی از جمله دلایلی بودند که مانع اطفای حریق ساختمان پلاسکوی تهران شد.

در ساعت 11.30 صبح در مقابل دیدگان بهت زده مردم ساختمان پلاسکو فروریخت و چندین آتش نشان و چند تن از هموطنان ایرانی در کمال ناباوری در زیر آوار پلاسکو جان خود را از دست دادند. پس از حادثه پلاسکو شهدای آتش نشان ، جایگاه ویژه ای در اذهان عمومی پیدا کرده و این تفکر در جامعه شکل گرفت که یکی از مسببان چنین وقایعی شورای شهر ناکارآمد و ورود غیر متخصصین به شورای شهر است و به همین دلیل ، وجود طیف ورزشکاران و هنرمندان در شورای شهر از منظر جامعه مبدل به دیدگاهی مغایر با تخصص گرایی در اداره شهر گردید. حادثه پلاسکو مقدمه ای بر نوع تشکیل شورای شهر پنجم شد.

روسای شورای شهر چهارم
احمد مسجد جامعی در سال اول
مهدی چمران در سال های دوم تا چهارم
شهردار تهران در دور چهارم
محمد باقر قالیباف

 

شورای شهر پنجم تهران

اعضای شورای شهر پنجم تهران در انتخابات 26 اردیبهشت 1396 انتخاب شده و پا به ساختمان شورای شهر تهران گذاشتند. شورای شهر پنجم تهران مجدداً با تغییر قانون روبرو شد و بر اساس قانون مصوب مجلس شورای اسلامی اعضای شورای شهر تهران از 31 عضو به 21 عضو ، تقلیل یافت. انتخابات شورای شهر پنجم با مشارکتی بی نظیر در سطح تهران همراه بود به نحوی که تعداد آخرین رای ورودی به شورای شهر تهران در دور پنجم نیز بالاتر یک میلیون رای بود. چنین مشارکت یکدست و بالایی در هیچ دوره ای از انتخابات شورای شهر تهران وجود نداشت. دلایل مختلفی برای این اتفاق وجود داشت. حادثه پلاسکو و تفکر تخصص گرایی در میان شهروندان تهرانی ، امید شهروندان تهرانی به تغییرات بنیادین در نحوه اداره شهر تهران از بزرگترین دلایل حضور گسترده مردم در پای صندوق آرا بود و به همین دلیل لیست امید تهران به صورت یکدست توانست وارد شورای شهر تهران شود.

شورای پنجم تهران دارای یک ویژگی منحصر به فرد نیز بود که آن ویژگی یکدستی تمام اعضای شورای شهر تهران بود به نحوی که تمامی اعضای منتخب شورای شهر تهران از یک لیست واحد بودند. برخی این ویژگی را نقطه ضعف شورای پنجم دانسته و برخی بر ویژگی های مثبت یکدستی اعضای شورای پنجم صحه می گذارند ، اما آنچه باید در این مورد گفت از بین رفتن پایگاه اجتماعی بخشی از جامعه در صحن شورای شهر تهران بود. به هر تقدیر شورای شهر پنجم در تابستان 1396 کار خود را در ساختمان شورای شهر تهران آغاز کرد.

 

رییس شورای شهر پنجم
محسن هاشمی بهرمانی

شهرداران شورای شهر پنجم تهران
مصطفی سلیمی (سرپرست)
محمد علی نجفی
سمیع الله حسینی مکارم (سرپرست )
پیروز حناچی

پست های مرتبط

نتیجه‌ای پیدا نشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست